HD en ED staan voor heupdysplasie en elleboogdysplasie. Het zijn gewrichtsaandoeningen die veel problemen veroorzaken en die we door middel van röntgenonderzoek proberen op te sporen. Voor veel hondenrassen is onderzoek naar de kwaliteit van de heupen en ellebogen verplicht voordat er mee gefokt mag worden.

De Raad van Beheer op kynologisch gebied speelt een belangrijke rol bij het fokbeleid in Nederland en stelt voor veel rassen verplichtingen op met betrekking tot HD en/of ED onderzoek. Het HD onderzoek geschiedt door middel van een HD foto waarbij de hond op de rug ligt met de achterpoten gestrekt naar achteren. Aan de hand van de foto wordt een HD beoordeling gegeven.

Er is echter vanuit Amerika een nieuwe techniek over komen waaien waarbij de heupfoto's op een andere manier worden genomen en ook op een andere manier beoordeeld worden: pennhip.

PennHIP is de afkorting voor Pennsylvania Hip Improvement Program.

Voordat je deze foto's naar Pensylvania mag opsturen moet je je als dierenarts een opleiding volgen en bewijzen dat jouw foto's aan hun kwaliteitseisen voldoen. Bert Hazelaar heeft deze opleiding gevolgd en is vanaf mei 2006 gecertificeerd. Voortaan kunnen er ook in Noord-Holland PennHIP-foto’s gemaakt worden!

Het idee achter Pennhip is dat je niet moet kijken of een hond HD heeft met de daarbij behorende veranderingen aan de heupgewrichten, maar dat je moet kijken of de hond teveel speling ("laxity") in de gewrichten heeft zodat hij later HD kan gaan ontwikkelen. Juist door het strekken van de heupen bij het nemen van de traditionele heupfoto kan je deze speling niet goed beoordelen.

Er komt steeds meer aandacht voor het maken van pennhip foto's bij raskatten, wij beschikken daarvoor over een speciaal voor de kat ontworpen distractor.

Hoe gaat het in zijn werk?

Onder narcose (verplicht !) worden 3 foto’s gemaakt van de heupen van de hond: een distractiefoto, een compressiefoto en een gewone heupfoto zoals bovenaan deze pagina. Voor de distractiefoto worden de heupen van de hond met behulp van een distractor zo ver mogelijk uit elkaar gedrukt. Dat gebeurt met twee rubber rollen waarbij maar heel weinig kracht wordt gebruikt, er is geen risico op pijnlijke heupen als gevolg van het nemen van pennhip foto's. Op de compressiefoto worden de heupen  juist in de kom gedrukt. Ook weer met weinig kracht. Daarna worden de foto’s op CD gebrand en naar de VS gestuurd ter beoordeling. Na ongeveer twee a drie weken komt de uitslag.

Uit het verschil tussen de distractie en de compressie opname kan de “laxity” (=speling) berekend worden. Een hond met veel speling heeft een heel grote kans op het ontwikkelen van HD op latere leeftijd. De maat voor deze speling is de distractie index DI.

Voorbeeld:
Voor de Golden Retriever is de gemiddelde DI  0.40. Als een Golden retriever een pennhip score heeft van 0.35 voor de linker heup en 0.45 voor de rechter heup dan betekent dat dat de linker heup iets beter is dan gemiddeld en de rechter heup iets slechter dan gemiddeld. Ieder ras heeft zijn eigen gemiddelde DI.

De  PennHIP-foto’s mogen alleen worden gemaakt door gecertificeerde PennHIP-dierenartsen over de hele wereld en worden ter beoordeling opgestuurd naar het PennHIP-centrum voor evaluatie. Als een pennhip foto genomen is moet die ook opgestuurd worden ongeacht de kwaliteit van de heupen van de hond. Het pennhip centrum baseert de gegevens inmiddels op tienduizenden honden en uit alle studies blijkt de kwaliteit van deze methode.

Pennhip heeft een aantal grote voordelen:

Een veel betrouwbaarder en meetbaarder resultaat, geen optische beoordeling van de heup maar een wiskundige benadering.

Al mogelijk op een leeftijd vanaf  4 maanden. Zelfs zo jong al een betrouwbaarder resultaat dan de traditionele HD foto. Op jonge leeftijd chirurgisch ingrijpen is nu al mogelijk en je hebt meer zekerheid dat een opleiding als werk- of geleidehond niet tevergeefs is.

Het resultaat van Penhip is een getal, de distractie-index (DI). Van ieder ras is de gemiddelde DI bekend en kan je gemakkelijk berekenen waar jouw hond staat met betrekking tot het gemiddelde van dat ras. Je kan dan veel betrouwbaarder selecteren met welke honden je beter wel of juist niet moet fokken.

Nadelen van de Pennhip methode zijn:

Er moeten drie foto's ingestuurd moeten worden met de daarbij horende hogere kosten (bij ons 210 euro per hond inclusief narcose **, verzending, beoordeling en BTW).

Narcose is verplicht .

Bij ongeveer 1 % van de honden worden er luchtbelletjes in het gewricht gezien. Daar kan de dierenarts niets aan doen, het heeft verder geen klinische betekenis, maar omdat de beoordeling als gevolg van die belletjes ten onrechte een slechter resultaat zou geven worden de foto's afgekeurd en moet het overnieuw.

Vanaf welke leeftijd?
Uit onderzoek onder tienduizenden honden is gebleken dat de PennHIP-methode veel betrouwbaarder is dan de traditionele methode. Bovendien kunnen PennHIP-foto’s al gemaakt worden op een leeftijd van 4 maanden. En op zo’n jonge leeftijd heeft een eventuele chirurgische heupcorrectie een veel beter resultaat.

De Raad van  Beheer heeft ons inmiddels verteld dat het toepassen van de PennHip methode in Nederland voorlopig nog niet via de Raad van Beheer staat te gebeuren. De kosten van het nemen van meer foto's, het beperkte aantal dierenartsen met deze bevoegdheid en de discussie over de kwaliteitsverbetering zijn argumenten die genoemd worden. Wij vinden dat jammer !

Meer informatie? ga naar de site van het pennhip centrum !

Brochure Pennhip downloaden (Engelstalig)